Ψυχική υγεία επαγγελματιών υγείας (MeND)
🧠👩⚕️👨⚕️ Ψυχική Υγεία Ιατρών και Νοσηλευτών στην Κύπρο: Ευρήματα από την έρευνα του ΠΟΥ Ευρώπης Mental Health of Nurses and Doctors (MeND) 2025, αναδεικνύουν σοβαρούς ψυχοκοινωνικούς κινδύνους για τους επαγγελματίες υγείας στην Κύπρο και εγείρουν κρίσιμα ερωτήματα για τη βιωσιμότητα του ΓεΣΥ.
📊 Το κυπριακό δείγμα περιλάμβανε 241 ιατρούς και 274 νοσηλευτές. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 7,1% των γυναικών και στο 4,1% των ανδρών ιατρών της χώρας. Για τους νοσηλευτές δεν κατέστη δυνατός ο υπολογισμός αναλογικής κάλυψης λόγω έλλειψης σχετικών παρονομαστών, γεγονός που συνιστά πρωτίστως κενό δεδομένων και όχι χαμηλή συμμετοχή.
🔎 Βασικά ευρήματα για την Κύπρο σε σύγκριση με την ΕΕ 27 συν 2
🚨 Παρατηρείται εξαιρετικά υψηλή έκθεση σε βία στον χώρο εργασίας, με ποσοστό περίπου 91%, έναντι 78% στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
😟 Περίπου ένας στους τρεις ιατρούς και νοσηλευτές εμφανίζει συμπτώματα κατάθλιψης ή άγχους.
⚠️ Πάνω από 10% των συμμετεχόντων αναφέρει αυτοκτονικό ιδεασμό.
👩⚕️ Οι νοσηλευτές επηρεάζονται περισσότερο από τους ιατρούς, κυρίως λόγω χαμηλότερης επαγγελματικής αυτονομίας, υψηλότερης έκθεσης σε βία και ισχυρότερης πρόθεσης αποχώρησης από το επάγγελμα.
👨⚕️ Οι ιατροί παρουσιάζουν επίσης αυξημένα επίπεδα κατάθλιψης, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται μακρές ώρες εργασίας με περιορισμένο έλεγχο της εργασιακής διαδικασίας.
🤝 Η κοινωνική υποστήριξη και ο έλεγχος της εργασίας, όπως η υποστηρικτική ηγεσία, η συναδελφική στήριξη και η δυνατότητα επιρροής στον τρόπο εργασίας, λειτουργούν προστατευτικά, ωστόσο εμφανίζονται λιγότερο ανεπτυγμένα στην Κύπρο σε σύγκριση με χώρες καλύτερης επίδοσης.
📌 Σημαντικό στοιχείο είναι ότι η έρευνα δεν διαχωρίζει τους συμμετέχοντες στην Κύπρο ανάμεσα σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, γεγονός που περιορίζει την εις βάθος ανάλυση στο πλαίσιο του μικτού μοντέλου παρόχων του ΓεΣΥ.
🏥 Τι σημαίνουν αυτά για το ΓεΣΥ
Σε ένα σύστημα που παραμένει έντονα ιατροκεντρικό και παρουσιάζει περιορισμένη νοσηλευτική επάρκεια, οι δυσμενείς ψυχοκοινωνικές συνθήκες επιβαρύνουν δυσανάλογα τους νοσηλευτές. Αυτό επιταχύνει την επαγγελματική εξουθένωση και την αποχώρηση από το επάγγελμα και απειλεί τη συνέχεια, την ποιότητα και την ανθεκτικότητα της φροντίδας.
🧭 Κεντρικό μήνυμα πολιτικής
Η ψυχική επιβάρυνση των επαγγελματιών υγείας στην Κύπρο είναι δομική και εργασιακά παραγόμενη και δεν αποτελεί ζήτημα ατομικής ανθεκτικότητας. Ο σχεδιασμός ανθρώπινου δυναμικού οφείλει να ενσωματώσει τη διαχείριση ψυχοκοινωνικών κινδύνων, στρατηγικές διατήρησης προσωπικού και την ουσιαστική ενίσχυση της επαγγελματικής αυτονομίας, του ελέγχου της εργασίας και της υποστηρικτικής διοίκησης, ιδιαίτερα για τους νοσηλευτές.